Water Nederland

Nederland leeft met water

Sinds mensenheugenis leeft Nederland met het water. Reeds in de Middeleeuwen spelen waterschappen een belangrijke rol in het waterbeheer.
Doordat Nederland voor meer dan de helft onder zeeniveau ligt, is het water lang een bedreiging geweest. Zo zijn er vanaf de 9e eeuw talloze watersnoodrampen geweest vanuit de zee en de grote rivieren, maar ook door kadebreuken.
Een watersnoodramp door de Noordzee wordt veroorzaakt doordat de zee door een zware storm wordt opgestuwd, waardoor dijken kunnen breken. Bij de ramp in 1953 in Zeeland is dit gebeurd in combinatie met een springvloed.

In haar geschiedenis kent Nederland 32 watersnoodrampen vanuit zee:

Stormvloed van 838
Stormvloed van 1014
Stormvloed van 1134
Stormvloed van 1163
Allerheiligenvloed in 1170
Stormvloed van 1196
Watersnoodramp van 1212
Stormvloed van 1214
Stormvloed van 1219
Stormvloed van 1248
Stormvloed van 1277
Watersnoodramp van 1280
Stormvloed van 1282
Watersnoodramp van 1287
Sint-Aaghtenvloed in 1288
Stormvloed van 1322
Stormvloed van 1375
Watersnoodramp van 1377
Sint-Elisabethsvloed in 1404
Sint-Elisabethsvloed in 1421
Sint-Felixvloed in 1530
Stormvloed van 1532
Stormvloed van 1552
Allerheiligenvloed in 1570
Watersnoodramp van 1675
Watersnoodramp van 1686
Watersnoodramp van 1703
Kerstvloed in 1717
Watersnoodramp van 1820
Watersnoodramp van 1825
Watersnoodramp van 1916
Watersnoodramp van 1953

Langs de grote rivieren zijn dijken doorgebroken: tussen 1750 en 1800 zelfs 152 keer. Na de oprichting van het Bureau voor den Waterstaat, het huidige Rijkswaterstaat, in 1798 is dijkdoorbraak snel afgenomen.

Tussen 1780 en 1930 is nog sprake van zes dijkdoorbraken:

1781 Wamel en Dreumel
1784 Ooijpolder
1799 Waal (rivier)
1805 Weurt
1861 Bommelerwaard
1926 Maasdijk

Van een kadebreuk is sprake geweest in Tuindorp Oostzaan (Amsterdam) in 1960 en in Wilnis in 2003.

Verdronken dorpen

Vooral Zeeland en West-Brabant hebben veel te lijden gehad van de rampen met water. Hele dorpen en eilanden zijn verdwenen. In dit gebied tellen we ruim 200 verdronken dorpen, waarvan 7 eilanden.

We noemen o.a.:

Assemansbroek
een dorp, waarschijnlijk al uit de 13e eeuw, tegenover Bergen op Zoom, en in 1530 tijdens de Sint-Felixvloed verdronken. Deze ramp vond plaats op zaterdag 5 november, de naamdag van Sint Felix. Grote delen van Vlaanderen en Zeeland werden weggespoeld. Het gebied is niet meer teruggewonnen van de zee en heet nu het Verdronken Land van Zuid-Beveland. Alleen Noord-Beveland werd in de jaren na 1530 van de zee teruggewonnen.

Pakinge
dorp in Zeeuws-Vlaanderen tussen 2 andere verdronken dorpen Wevelswale en Vremdijke. Behalve huizen en hutten hebben er ook 2 schaapskooien gestaan. Het is in 1214 in de golven ondergegaan.

Oud-Arnemuiden
komt reeds in 1223 voor in geschreven bronnen. Rond 1440 door de Arne verzwolgen. Ongeveer 20 jaar bestond een tweede Arnemuiden, dat ook weer in het water verdween. In 1462 ontstond het derde en definitieve Arnemuiden.

Orisant
eiland in de Oosterschelde, ingepolderd in 1602 en verdronken in 1639.

Schuring
(bij Numansdorp) tijdens de watersnoodramp van 1953 verdronken en nooit meer opgebouwd.

Niet voor niets heeft de provincie Zeeland in haar wapen niet alleen de zee, maar ook de lijfspreuk: 'Ik worstel en kom boven'.

AANRADER: verdronken dorpen

Als basisschool kunt u met de groep naar het spannende luisterboek luisteren van Thomas Ross:

'Het geheim van het verdronken dorp'
ISBN 90 552932 10 (2 cd's), € 11,50