Educatie - Marokko 400 jaar vriendschap

  • mr dr G.A.A. Verkerk, burgemeester van de Gemeente Delft;
  • dr H. Obdeijn, penningmeester Stichting Marokko-Nederland 400 jaar en voormalig onderwijsattaché van de Nederlandse ambassade in Marokko;
  • mr S. Harchaoui, voorzitter Raad van Bestuur van Forum, instituut voor multiculturele ontwikkeling;
  • mevr. drs Ch. Huygens, conservator Islamitisch cultuurgebied van Wereldmuseum Rotterdam;
  • mevr. J.J.M. Limburg, psychiater, veelal werkzaam in asielzoekerscentra.
De tentoonstelling heeft werk getoond van zes kunstenaars.

EDUCATIE
In haar projectvoorstel heeft World Art Delft haar educatieve traject o.a. als volgt verwoord: 'Juist in het huidige spanningsveld tussen beide culturen (red: Marokkaanse en Nederlandse) is het belangrijk creatieve oplossingen te vinden voor een beter wederzijds begrip en meer respect. World Art Delft wil een brug slaan tussen de cultureel diverse gemeenschappen van de basisscholen (bovenbouw) en die van het voortgezet onderwijs.'

De basisschool krijgt haar eigen traject evenals het voortgezet onderwijs.

De officiële opening van de tentoonstelling heeft plaatsgevonden op zondag 3 juli 2005.

World Art Delft heeft de heer Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid Holland, bereid gevonden deze officiële handeling te verrichten. In een geëngageerde speech laat de heer Franssen zijn betrokkenheid bij culturele identiteit en cultuureducatie niet ongehoord. Bovendien probeert hij duidelijk te maken welk verschil er is tussen de wereld van politiek en bestuur en de wereld van cultuur. Conclusie is, dat 'politiek gaat over het dagelijkse leven en cultuur over het schone en het ware leven'.

Hij ziet deze tentoonstelling zelf als een ontdekkingstocht, waarbij hij elementen van een niet-Europese vormtaal probeert te herkennen zonder de uniciteit en individualiteit van de kunstenaar (die in Nederland leeft en werkt) uit het oog te verliezen.

Geheel spontaan geeft de heer Franssen ook het woord aan de heer Sadik Harchaoui van Forum. Hij mag kort toelichten welke filosofie schuilgaat achter de bus NL Nieuwland. Deze bus zal worden ingezet bij het educatieprogramma van World Art Delft voor leerlingen van het voortgezet onderwijs.

FEZTIVITEITEN: educatieproject basisonderwijs

'Feztiviteiten' kent de volgende onderdelen:
  • cognitief: de leerkrachten hebben op school de beschikking over een lesbrief van World Art Delft. Hierin is informatie verwerkt over het land, het onderwijs en de kunst & cultuur van Marokko. Elke groep dient, voorafgaande aan het bezoek aan World Art Delft, enige kennis hieruit geput te hebben.
  • receptief: de groepen van de bovenbouw hebben de tentoonstelling kunnen bezichtigen o.l.v. Paula Kouwenhoven, de samensteller. Naderhand heeft elke leerling aan de hand van een lijst bij de kunstwerken zelfstandig opdrachten kunnen uitvoeren en vragen kunnen beantwoorden.
  • actief: elke leerling krijgt vervolgens een miniatuur tajine voor zich, die hij kan beschilderen. Het is de bedoeling dat men door de tentoonstelling zodanig geïnspireerd is, dat de beschildering een mix laat zien van Marokkaans-Nederlandse motieven.
Het project voor de basisschool Feztiviteiten is goed ontvangen door de leerkrachten en de docenten, de lesbrief was duidelijk en de meeste hebben ook de opdrachten voor op school met de leerlingen uitgevoerd. De leerlingen vonden het project `leuk en nu weet ik dat ik fantasie heb´ Amir van de omnibus, `super leuk, ik hoop dat ik snel weer kom´ Sumeyye, van de vrijeban `ik vind het hier mooi en super gaaf´Martine van de Freinetschool. `Ik heb weer genoten van jullie gastvrijheid en jullie prachtige centrum. De kinderen hebben met veel plezierde geschilderd. Ik dank jullie hartelijk en kijk uit naar jullie volgende project´. Marijke Yperlaan. leerkracht groep 8b Delftsche Schoolvereeniging.

6.1.2 NL NIEUWLAND: educatieproject voortgezet onderwijs

Forum, instituut voor multiculturele ontwikkeling, heeft haar speciaal ingerichte discussiebus aan World Art Delft ter beschikking gesteld voor dit onderdeel.

De bus is en route met thematische reisdoelen. Zij laat jong en oud meereizen die niet veel of juist ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben. In het kader van het project van World Art Delft is een aantal scholen voor vmbo en vwo van school opgehaald om al discussiërend de tentoonstelling (plus activiteit) in Delft te bezoeken.

Tijdens de eerste rit is met leerlingen van vmbo gediscussieerd o.l.v. de heer Chris Huinder, secretaris van de Raad van Bestuur van Forum. Gespreksthema is vriendschap: wat betekent zij voor jongeren en hoe kan je haar uitbeelden.

Leerlingen van een vwo willen serieus en vastberaden iets met de discussie bereiken. Men vindt het pas echt van integratie getuigen als je vrienden hebt uit allerlei culturen. Zo leer je ook beter met elkaar omgaan.

Bij World Art Delft krijgen de leerlingen eerst een korte kunstbeschouwing aan de hand van de kunstwerken in de grote zaal. Ook zij gaan met een lijstje een aantal opdrachten en vragen uitwerken.

Als creatieve hoofdactiviteit krijgt elke leerling een klein schildersdoek, dat een onderdeel is van de landkaart van Nederland. De opdracht is om op het eigen doek een stukje nieuw land vorm te geven, waarin invloeden van verschillende culturen verwerkt kunnen zijn. Samen met de doeken van de anderen zien we een nieuw Nederland opdoemen, oftewel een Nieuwland. Alle doeken worden ingelijst tot één groot doek: een nieuwe landkaart.

WAD op locatie
In het kader van het suikerfeest hebben docenten van WAD een activiteit op de Herman Broeren school verzorgd. Hier volgt de reactie van een van de docenten:

Een aantal leerlingen van onze Herman Broeren School komen uit Marokko, Irak, Iran en Turkije. Zij deden mee aan de Ramadan. Op het moment van de workshop was het suikerfeest. Een mooi moment om in het kader van de vriendschappelijke betrekkingen tussen Nederland en Marokko iets meer aan de weet te komen over Marokko. Meestal volgen wij de workshops, gegeven door het WAD, bij Paula op haar prachtige en inspirerende lokatie, waar rust heerst en ruimte genoeg is. Bij deze wokshop tajines beschilderen komt Paula met 2 medewerksters naar onze school toe. Paula heeft prachtige aardewerken tajines uit Marokko meegenomen die in de klas uitgestald worden. Gewaden uit o.a. Syrië, Marokko en Turkije mogen door de leerlingen worden aangetrokken. Wij zijn een school voor Zeer Moeilijk Lerende Kinderen, dus is het niet eenvoudig om een verhaal te houden op hun niveau. Paula kent inmiddels onze leerlingen vrij goed en geeft een leuke- en zeer begrijpelijke inleiding. Leerlingen kunnen bijna niet wachten, ze willen schilderen! Van tevoren hadden wij besproken dat wij muntthee zouden zetten met Baklava erbij om de feestvreugde compleet te maken. Paula heeft haar befaamde slagroomsoesjes en speculaas meegebracht.

T.V. West is op bezoek en dat geeft nog een extra tintje aan deze zeer waardevolle workshop. Vol overgave en met hulp van Paula en haar medewerksters worden de tajines prachtig beschilderd. Diverse leerlingen krijgen een mooie versiering met henna op hun handen. Via deze workshop hebben ze een stuk informatie gekregen over Marokko

en zijn er concreet mee bezig geweest. Voor onze leerlingen is het heel belangrijk te doen, te ervaren en zo te leren. Een hele leerzame en goed doordachte workshop weer! Leuke bijkomstigheid was dat Paula onze Herman Broeren Nachtwacht kon zien. Tijdens een workshop eerder dit jaar in het WAD hebben wij een compositie gemaakt. Leerlingen hadden zichzelf geschilderd, uitgeknipt en op een heel groot scherm geplakt. Ook dat was een erg goede workshop!

Paula en medewerksters, ook dit keer weer heel erg bedankt voor jullie leerzame lessen! Wij hopen dat wij nog lang gebruik mogen maken van jullie fantastische diensten!
Pien Dell, Herman Broeren School, Delft (ZMLK)

De leerlingen van het VSO Herman Broerenschool bezoeken een aantal keren in het jaar World Art Delft. Iedere klas krijgt dan de gelegenheid om de expositie van dat moment te bekijken en krijgt daar ook uitleg over. Meestal zijn het kunstwerken uit verre culturen, soms van wat dichterbij, maar altijd verrassen zij de leerlingen met een grote diversiteit aan uitingsmogelijkheden en variaties in vormgeving.

Belangrijk voor onze leerlingen is dat er een activiteit aan gekoppeld wordt. Zij mogen dan in het atelier aan de slag met schilderen, boetseren en andere uitingsvormen, waarbij de techniek past bij het thema van de expositie.

De leerlingen waarderen de bezoekjes aan World Art Delft altijd positief en de activiteit draagt bovendien bij aan het vergroten van hun blikveld op de wereld (in de ruimste zin) om hen heen.

Wim van Dorp, Herman Broeren School, Delft (ZMLK)

CONCLUSIE
De reacties van leerlingen en leerkrachten op de tentoonstelling zijn overwegend bemoedigend. Van 'Mooi. Het is sierlijk, net muziek' (over het werk van Latif Aabdaoui) tot 'Een bijzonder uitgebreid programma' (volgens een leerkracht). ''Jammer alleen dat Minister Verdonk er niet bij is,''was de reactie vaneen van de leerlingen. Ze zouden graag veel met de minister willen bespreken maar zonder haar vindt ook een stevige discussie plaats. Leerlingen van Het Segment (Gouda) bijv. hebben oog voor de natuurlijke locatie van World Art Delft. En juist met die natuur zien zij mogelijkheden om een nieuw land te creëren. Er zijn met Forum al afspraken gemaakt om in het volgende project `Footsteps Down Under´weer samen te werken.

Resumerend vindt World Art Delft de betreffende projecten goed aansluiten bij de doelgroepen. De resultaten van het eigen werk laten zien hoe ontvankelijk jongeren zijn voor (kunstzinnige) invloeden en die kunnen vertalen naar de eigen belevingswereld. De bus NL Nieuwland is een fantastische extra input geweest die diepte heeft gegeven aan het project. Het praktische is hier met het nuttige verenigd. Gebleken is dat WAD ook goed op locatie kan werken, wellicht in de toekomst voor herhaling vatbaar.

ACTIVITEITEN
In het kader van deze tentoonstelling over 400 jaar vriendschap met Marokko hebben de volgende drie activiteiten plaatsgevonden.

VERJAARDAG
Midden in de herfstvakantie van Zuid Holland, op 19 oktober 2005, is de verjaardag van Paula Kouwenhoven (directeur en conservator van World Art Delft) aanleiding geweest voor een Marokkaans feest voor junioren. Er hebben 65 kinderen van 7 tot 12 jaar aan deelgenomen, waarvan velen vergezeld zijn geweest door (groot)ouders en begeleiders.

Eerst hebben deze kinderen een rondleiding plus uitleg door de tentoonstelling gekregen, waarna er limonade en Nederlandse en Marokkaanse gebakjes genuttigd kon worden. De kinderen die zich aan de Ramadan hebben moeten houden, hebben de lekkernijen in een zakje mee naar huis gekregen.

Het verjaarspartijtje is uiteraard creatief afgesloten. Ieder kind heeft een kleine tajine kunnen beschilderen, uitgaande van de inspiratie van de tentoonstelling. Deze tajines heeft men mee naar huis mogen nemen.